طراحان چگونه می اندیشند؟

محمد فرید مصلح
دانشجوی کارشناسی معماری – دانشگاه تهران


قدمت طراحی برابر با قدمت زندگی آدمی است و گستره‌اش تمام ابعاد زندگی شما را دربر‌می گیرد: چه در آشپزی و هنر و چه در دقیق‌ترین تحقیقات علمی. قرن هاست که انسان‌ها به طراحی می‌پردازند، اما این به معنی آگاهی از مفهوم آن نیست. به‌عنوان‌ نمونه، در قرن اخیر بسیاری از طراحان در تبیین طراحی به جملات قصار و احساسی بسنده کرده‌اند. برایان لاوسون از معماران و متفکرانی است که درتلاش است تا طراحی را از فضای مه‌آلود و جاهلانه بیرون بکشد؛ واولین دقت و ظرافتش درآن است که طراحی را همانند یک «فرآیند» و نه یک «محصول» بررسی می‌کند. فرآیندی که به صورت جدی از سال اول و در طول طرح‌های مقدماتی درگیرش می‌شویم و به‌مرور و با تجربه‌ی شکل‌های متفاوت آن، بیش‌تر به ابعاد آن واقف می‌شویم. این کتاب، تحلیلی است و نباید انتظاری در بهبود طراحی خود داشته باشید. بدین معنا که نویسنده فرآیند خاص و بهتری را ارائه نمی دهد. تنها رسالتش آن است که شما را به خودتان در‌حین طراحی آگاه‌تر کند! عمومی بودن عنوان کتاب نه از سر سطحی بودن مطالب، که به خاطر تحلیل‌های عمیق نویسنده از فرآیند طراحی است. در این کتاب لاوسون شما را با موضوعاتی چون تغییر مفهوم طراحی در طول زمان، جایگاه مطالعه و دانش در طراحی، نقش طراح، تلاش برای تعریف طراحی، انواع روش های طراحی و مراحل آن آشنا می سازد. تبحر نویسنده آن جایی مشخص می شود که به صورت بسیار ملموس، به سوالات و دغدغه‌های ذهنی شما پاسخ می دهد؛ گویی که در کنار شما در آتلیه نشسته باشد و پس از مشاهده‌ی وضعیت این‌جا، به تحریر پرداخته است. نویسنده در بخش های دیگر به مساله داوری در طراحی، دیگر اقشار تاثیرگذار در طراحی مانند مردم و کارفرماها، فلسفه طراحی، وضعیت کنونی طراحی، خلاقیت و بسیاری از مطالب این چنینی می پردازد. از نکات مثبت کتاب آن است که احساس هر خواننده ای آن است که با نوشته ای روبروست است که از سر پختگی و تجارب بسیار پدید آمده تا آن که بازگوی نظرهای شخصی یک نویسنده باشد. در این زمان که عمر طراحی پژوهی هنوز به اندازه‌ی عمر متوسط یک انسان هم نرسیده، نوشته‌های لاوسون یکی از مطالعات بسیار ارزشمند محسوب می شود. کتاب در حدود ۴۰۰ صفحه با ترجمه‌ی دکتر حمید ندیمی از انتشارات دانشگاه شهیدبهشتی در دسترس است.

Posted in نشریه.